Leczenie zaburzeń odżywiania.
Anoreksja i Bulimia
1. Kryteria diagnostyczne anorexia nervosa (wg DSM IV, 1994)
- Odmowa utrzymaniu ciężaru ciała na lub powyższej granicy wagi minimalnej dla wieku i wzrostu (np. utrata wagi prowadząca do utrzymania ciężaru poniżej 85% wagi oczekiwanej lub brak należnego przyrostu wagi w okresie wzrastania prowadzący do utrzymania ciężaru ciała poniżej 85% wagi należnej).
- Intensywny lęk przed przybraniem na wadze lub otyłością mimo utrzymującej się rzeczywistej niedowagi
- Zaburzenia sposobu doświadczania własnej wagi i kształtu ciała; pacjentka nie jest w stanie wpływać na ciężar i kształt ciała na podstawie własnej oceny lub zaprzecza znaczeniu niskiej masy ciała
- U kobiet po menarche amenorrhoea, nieobecność trzech kolejnych cykli menstruacyjnych.
Wyodrębnione typy:
Typ "ograniczający" (restricting type): w trakcie anorexia nervosa nie dochodzi do regularnych epizodów niekontrolowanego objadania się lub zachowań "wydalających" (np. indukowanych wymiotów lub nadużywania środków przeczyszczających lub diuretyków).
Typ "żarłoczno- wydalający" (binge eating/puring type); w trakcie epizodu anorexia nervosa dochodzi do regularnych epizodów niekontrolowanego objadania się lub zachowań "wydalających" (np. indukowanych wymiotów lub nadużywania środków przeczyszczających, diuretyków lub lewatyw).
2. Kryteria diagnostyczne w bulimia narvosa (wg DSM IV, 1994)
- Powtarzające się epizody gwałtownego objadania się. Epizod objadania się charakteryzuje się:
- jedzeniem w krótkim czasie (np. 2 godz.) ilości jedzenia, która dla większości osób jest zdecydowanie za duża, aby można było ją zjeść w tym samym czasie i w podobnych okolicznościach,
- poczucie braku kontroli nad jedzeniem w trakcie epizodu (np. poczucie, że nie można przestać jeść lub zapanować nad ilością i sposobem jedzenia).
- Stosowanie nawracających zachowań kompensacyjnych służących zapobieganiu przyrostowi masy ciała, takich jak:
- prowokowanie wymiotów; nadużywanie środków przeczyszczających, diuretyków, lewatyw i innych
- poszczenie
- intensywne ćwiczenia fizyczne
- Zarówno epizody objadania się jak i nieprawidłowe zachowania kompensacyjne występują przeciętnie co najmniej dwa razy na tydzień przez trzy miesiące.
- Zaburzenia te nie występują w przebiegu anorexia nervosa.
Wyodrębnione typy:
Typ przeczyszczający (puring type) : w przebiegu epizodu bulimia nervosa dochodzi do regularnego prowokowania wymiotów lub używania środków przeczyszczających, odwadniających lub lewatyw.
Typ nie przeczyszczający (nonpuring type) : w przebiegu epizodu bulimia nervosa dochodzi do stosowania takich nieprawidłowych czynności kompensacyjnych jak poszczenie lub uprawianie intensywnych ćwiczeń fizycznych bez regularnego stosowania wymiotów lub nadużywania środków przeczyszczających, odwadniających lub lewatyw.
3. Definicja otyłości i mierniki otyłości.
Otyłość definiowana jest jako nadmiar tkanki tłuszczowej w organizmie. Jest złożonym stanem klinicznym uznawanym przez lekarzy od 1997 roku za chorobę przewlekłą.
Ilość tkanki tłuszczowej można określić dzięki Wskaźnikowi Masy Ciała (BMI- Body Mass Index) BMI oddaje relację pomiędzy masą ciała a wzrostem. BMI = masa ciała (kg) / wzrost (m)2.
Osoby z BMI powyżej 25 mają nadwagę, natomiast osoby z BMI powyżej 30 są oceniane jako osoby otyłe.
Kiedy zaczyna się anoreksja?
Anoreksja - na skróty do śmierci - reportaż, Monika Galicka, Bravo Girl! (nr 2 / 2004)
Strona 1 Strona 2Problem zaczyna się w domu - wywiad, Jagoda Bednarczyk, Życie Ciechanowa, (nr 16 / 2004)
Strona 1Przyczyny zachorowań na anoreksję i bulimię.
Najczęściej mówi się o presji otoczenia, które lansuje ideał szczupłej, wręcz chudej kobiety. Mogą to być także własne głęboko ukryte problemy, z którymi nie potrafimy sobie poradzić, np. kłopoty w rodzinie, szkole, brak kontroli nad własnym życiem , a także autodestrukcyjne przekonanie, że niewiele zależy od nas samych. Przyczyn trzeba dopatrywać się również we wczesnym dzieciństwie i wzorcach myślowych pielęgnowanych często nieświadomie przez całe życie.
Anoreksja
Anoreksja charakteryzuje się fałszywą oceną własnego ciała, prowadzącą do głodzenia się. Chorują na nią osoby w różnym wieku i z różnych środowisk. Chłopcy zapadają na tę chorobę rzadziej. Zwykle zaczyna się niewinnie. Młode dziewczęta w okresie dojrzewania nie zawsze akceptują swoje nowe kobiece kształty i próbują się odchudzać, najpierw ograniczają kalorie, później eliminują kolejne potrawy aż dochodzi do głodzenia się. Jedzenie pozostaje wciąż w centrum ich zainteresowania. Bardzo dużo ćwiczą w celu spalenia nawet tej minimalnej ilości kalorii Dziewczęta dotknięte tą chorobą zazwyczaj są ambitne i posłuszne. Niektórzy psychiatrzy uważają, że jedzenie staje się dla nich jedyną sferą życia, którą mogą same kontrolować. Nieustannie się głodząc, powodują spadek masy ciała. Mimo znacznego wyniszczenia ciała uważają, że niszczy je nadwaga. Często przygotowują własne jedzenie np. kroją je na małe kawałki, a następnie precyzyjnie układają na talerzu. Chorzy na anoreksję nie muszą być bardzo chudzi. Zaburzenia łaknienia zaczynają się dużo wcześniej, gdy mimo, iż osoba posiada normalną masę ciała uważa się za grubą i coraz bardziej zmniejsza przyjmowanie pokarmu.
Bulimia jako bezustanna walka ze swoim ciałem.
Przebieg bulimii to ciągła walka z ciałem i jego potrzebami. Osoby chorujące na bulimię panicznie boją się przytyć. Jedzenie to nadwaga i otyłość to wróg lub ogromna przyjemność, na którą nie mogą sobie pozwolić. Jednak czasami ulegają pokusie, poddają się swemu najgorszemu wrogowi i objadają się tak, że prawie natychmiast źle się czują i mają poczucie winy. Podczas ataku łaknienia osoba chorująca na bulimię może zjeść wszystko: lody z sałatką warzywną , zagryźć chipsami i popić mlekiem czekoladowym, pochłania ogromne porcje jedzenia. Ataki głodu kończą się najczęściej w toalecie... wymiotami lub przyjęciem tabletek przeczyszczających. Bulimia to choroba, z którą walczą młode, piękne kobiety i dziewczęta ale także czasami chłopcy.
Anoreksja i bulimia to choroby, które każdy przeżywa inaczej i przynoszą ogrom zniszczeń fizycznych i psychicznych. Aby dotrzeć do osoby chorującej na bulimię czy anoreksję należy podejść do niej z wrażliwością i empatią.
Leczenie, to najczęściej terapia, w którą zaangażowana jest najbliższa rodzina. W hipnoterapii dąży się do „przepracowania” nieświadomych czynników psychodynamicznych ale także do usunięcia objawów. Terapeuta wykorzystując metafory przedefiniowuje zachowania pacjentki oraz zmienia kontekst tych zachowań. Bardzo ważna jest świadomość zagrożenia u samej osoby chorującej. Bez chęci wyzdrowienia nie jesteśmy w stanie wiele pomóc, często potrzebna jest czyjaś obecność, zrozumienie i wsparcie. Bulimia i anoreksja to wyniszczająca, groźna choroba, którą trzeba leczyć.